Bize ile Bağlan

KÜLTÜR SANAT

‘Dünya Duvarları’nı anlatan ressam: Burhan Doğançay

Yayınlanan

aktif

'Dünya Duvarları'nı anlatan ressam: Burhan Doğançay

Dünyaca ünlü ressam ve fotoğrafçı Burhan Doğançay, vefatının 8. yılında anılıyor.

Yarım asır boyunca dünyanın muhtelif şehirlerinde izlediği duvarları sanat eserlerine entegre etmesiyle tanınan Doğançay, ressam ve harita subayı Adil Doğançay ile Hediye Hanım’ın çocuğu olarak 11 Eylül 1929’da İstanbul’da doğdu.

Sanat alanındaki ilk eğitimini, babasının yanı sıra tanınmış ressam Arif Kaptan’dan alan Doğançay, lise yıllarını Ankara’da geçirdi ve Gençlerbirliği takımında futbol oynadı.

Doğançay, 1950’de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olduktan hemen sonra gittiği Fransa’da, 1955 yılına kadar Academie de la Grande Chaumiere’de sanat kurslarına katıldı ve 1953’te Paris Üniversitesi’nde iktisat konusunda doktora yaptı.

Harçlığı yetmediği için 1952’de İngiliz filmi “Innocents in Paris’te Ronald Shiner”ın dublörlüğü yapan unutulmaz sanatçı, para kazanmak için barmenlik, Amerikan yurdunda gece bekçiliği, Amerikan kilisesinde yerleri süpürme işleri yaptı.

Burhan Doğançay, bir yandan akademik eğitimini sürdürürken diğer taraftan babasının da teşvikiyle resim çalışmalarına aksatmadan devam etti:

Danimarka, İsveç, Almanya, İsviçre ve İtalya’ya seyahat eden Doğançay, doktorasını bitirip Ankara’ya döndükten sonra, 1956’da Sanat Sevenler Kulübü’nde ilk kişisel sergisini açtı.

114 ülkeyi kapsayan “Dünya Duvarları” projesini gerçekleştirdi

Usta sanatçı, 1960’lı yılların başından beri hayranlık duyduğu şehir duvarlarını eserlerinin konusu olarak seçerek, aynı yıllarda “Duvarlar” serisine başladı.

Kendi deyimiyle bir gün New York’taki 86. Sokak’ta yürürken gözüne takılan bir şey ile bu tutkunun başladığını ifade eden sanatçı, yaptığı bir açıklamada, şu bilgileri vermişti:

“Şu ana kadar gördüğüm en güzel soyut tabloydu. Bir posterin artıkları ile yüzeyinden gelen ve duvarda oluşan parça gölgelerinin desenleri vardı. Daha ziyade portakal renginde, biraz da mavi ve yeşil ve de kahve rengindeydi. Ayrıca üzerinde, yağmur ve çamurla oluşmuş izler vardı.”

Bu düşünceden yola çıkan sanatçı, 1975’te, 114 ülkeyi kapsayan, “Dünya Duvarları” fotoğraf projesine başladı. Doğançay, bu projenin ürünlerini, 1982’de Paris’te Georges Pompidou da “Fısıldayan Duvarlar” adı altında ilk kez sergiledi.

Sanatçının tasarımları, 1983’te Fransa’nın ünlü halı merkezi Aubusson’da duvar halısı olarak dokunmaya başlandı.

Brooklyn Köprüsü’nün 1986’da büyük bir onarım geçirdiği sırada Doğançay tarafından çekilen 19 adet büyük boy fotoğrafı, New York’un 100.yıl kutlamalarında (1998) JFK Uluslararası Havaalanı’nda iki yıla yakın süre sergilendi. Bu fotoğraflar daha sonra, “Walls of the World” adlı kitapta yayınlandı.

Burhan Doğançay, 1982’de Paris’te Centre Pompidou’da, 1983’de Montreal’de Musee d’Art Contemporain’de, 1992’de St. Petersburg’da kişisel sergiler düzenledi, 1987’de 1. İstanbul Bienali’ne katıldı.

Dr. Nejat Eczacıbaşı Vakfı desteğiyle 2001’de ilk retrospektif sergisini İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda ziyarete açan sanatçının, “Hat Sanatına Saygı” isimli çalışması 2003’ün haziran ayında, Brüksel’deki yeni Avrupa Parlamentosu binasına asıldı.

“Mavi Senfoni” eseri 2.2 milyon TL’ye satıldı

Ressam Doğançay’ın en ünlü tablosu olan Mavi Senfoni, 2009 yılında Murat Ülker tarafından, 2.2 milyon liraya satın alındı. Tablo bu satışla birlikte, 2005-2010 yılları arasında satılan en pahalı Türk tablosu olma unvanına sahip oldu.

Ardında unutulmaz onlarca sanat eseri bırakan usta sanatçı, İstanbul’da tedavi gördüğü Amerikan Hastanesi’nde 16 Ocak 2013’te 84 yaşında hayatını kaybetti.

Burhan Doğançay’ın cenazesi, Teşvikiye Camisi’nde kılınan namazın ardından, vasiyeti üzerine Bodrum Turgutreis’teki Karabağ Mezarlığı’na defnedildi.

Aldığı ödüllerden bazıları

1964- New York Kenti Takdir Belgesi

1984- ENKA Sanat ve Bilim Ödülü

1992- Rusya Kültür Bakanlığı Takdir Madalyası

1995- Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü ve Madalyası

2004- Ankara Hacettepe Üniversitesi “Sanatta Onursal Doktora” Belgesi

2005- Art Forum Ankara Plastik Sanat Fuarı “Sanat Onur Ödülü”

2005- Art İstanbul Uluslararası Çağdaş Sanat Buluşması “Sanata Katkı Ödülü”

Doğançay’ın eserlerinin bulunduğu müzelerden bazıları:

Danimarka’da Louisiana Museum of Modern Art, Fransa’da Musee de Grenoble, Centre Georges Pompidou, Rusya’da St. Petersburg, State Russian Museum, ABD’de Houston Museum of Fine Arts, Los Angeles County Museum, The Newark Museum, New York The Brooklyn Museum, The Museum of Modern Art, Guggenheim Museum, The Metropolitan Museum of Art, Washington The Library of Congress, The National Gallery of Art, Pittsburg’da Carnegie Museum of Art, The Cleveland Musuem of Art, Ohio Kennedy Museum of Art, Kanada’da Art Gallery of Greater Victoria, Yunanistan’da Benaki Museum ve Belçika Brüksel’de Avrupa Parlamentosu

Doğançay ve eserleri hakkında yayınlanan kitaplar:

Walls of the World., Kerber Verlag, 2003, Almanya

Dessine-Moi l’Amour. Syros-Alternatives, 1992, Fransa

Bridge of Dreams. Hudson Hills Press, 1999, ABD

Dogançay. Hudson Hills Press, 1986, ABD

Dogançay: A Retrospective. Duran Editions, 2001, Türkiye

Burhan Dogançay: Works on Paper 1950-2000., Hudson Hills Press, 2003, ABD

Kültür

Diyarbakır’da PKK’nın ziyan verdiği kiliseler onarıldı

Surp Giragos Ermeni ve Mar Petyun Keldani kiliselerinin Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca sağlanan kaynakla Vakıflar Genel …

Yayınlanan

aktif

Yazar

Surp Giragos Ermeni ve Mar Petyun Keldani kiliselerinin Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca sağlanan kaynakla Vakıflar Genel Müdürlüğünün kontrollüğünde 2019’da başlatılan onarım emek masrafları tamamlandı.

Kiliseler için 32 milyon lira harcandı

Onarımları tamamlanan ve 7 Mayıs’ta açılışı gerçekleştirilecek kiliseler için 32 milyon harcandı.

Ayrıyeten Surp Giragos Ermeni Kilisesi’nde 8 Mayıs’ta ayin yapılacak.

“Yurt içi ve yurt dışından birçok ziyaretçi oluyordu”

Ayık, “Yurtiçi ve yurt dışından birçok fert kiliseyi ziyaret ediyordu. lakin 2015’te maalesef o hadiselerden ötürü kilise tekrardan ziyan gördü. Kilise görmüş olduğu ziyan sonrası 2019’a kadar kapalı kaldı.” dedi.

“Yıkım olunca büyük bir hüzün duyduk.” tabirini kullanan Ayık, “Hem verdiğimiz çalışmalar boşa gitti bununla birlikte bu türlü bir yapının ziyan görmesi aslında bizi çok üzüyordu.” formunda konuştu.

“Her şey bizim için olağanüstü olarak yapıldı”

Kilisenin tekrardan onarımı için Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Diyarbakır Valiliği ile görüşmeler gerçekleştirdiklerini anlatım eden Ayık şunları kaydetti:

“İlk onarımı cemaatimizden topladığımız yardımlarla yapmıştık. lakin hadiselerden sonrasında bu yardımları toplamak birazcık olanaksız hale geldi. Bu konuda Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızla görüştük, Valiliğimizin de dayanağıyla finansman sağlandı. Vakıflar Genel Müdürlüğü denetiminde bu onarımı gerçekleştirdik. Onarım eski haline müsait olarak yapılmıştır. Kilisede bir torba bile çimento kullanılmadı. Eski harçlar ve yörenin bazalt taşı kullanılmıştır. Onarımla her şey bizim için harika olarak yapıldı.”


“İbadethaneye ziyan vermek, insanlık için utanç verici”

Ayık şöyle konuştu:

“Bu kadar ortadan sonra bu kilisenin açılması bize büyük saadet veriyor. Burası bir tek bir ibadethane değil birebir vakitte bir toplumsal yerdir da. Birinci onarımdan sonrasında burayı günde yüzlerce birey ziyaret ediyordu. Ziyaretçiler içinde her insan vardı, Türk’ü, Müslüman’ı, Hristiyan’ı… Onlar burada birbirilerini görüp konuşuyordu ve haliyle bir yakınlık meydana geliyordu. Şu anda yeniden kilisenin ibadete açılacak olması bizim açımızdan fazlaca memnuniyet verici bir durumdur. İbadethane fakat muayyen bir ırk, makul bir din için değildir. tüm dünya insanlarının gelip allaha dua ettikleri bir yerdir. Kilise, cami, tapınak her türlü ibadethaneye ziyan vermek insanlık için utandırıcı bir durumdur.”


Kilisenin açılışını 7 Mayıs’ta gerçekleştireceklerini aktaran Ayık, 8 Mayıs’ta da büyük bir ritüel yapacaklarını anlatım etti.

Devamını görüntüle

Kültür

Çok mantıklı: beyaz perde koltukları neden kırmızıdır

Hangi şehire giderseniz gidin, beyazperdeye girdiğinizde sizi kırmızı koltuklar karşılayacaktır. Sırf beyazperde değil, opera, tiyatro, konser …

Yayınlanan

aktif

Yazar

Hangi şehire giderseniz gidin, beyazperdeye girdiğinizde sizi kırmızı koltuklar karşılayacaktır.

Sırf beyazperde değil, opera, tiyatro, konser ve öteki sanat etkinliklerinde de kırmızı koltukları görmeniz mümkündür.

Geçmişten günümüze, kültür sanat etkinliklerinin gerçekleştirildiği ortamlarda kırmızı koltuklar adeta bir sembol haline gelmiştir.

Çoklukla alışveriş merkezlerinde, yemek katlarında, restoranların amblemlerinde görmeye alışık olduğumuz kırmızının manasını “daha dikkat çekici” diye düşünürüz.

Kırmızı, özellikle duyu etkisinde, dalga uzunluğu en uzun olan ve memnunluk verici renk olarak isimlendirilir. Kalp basıncı ile birlikte koku duyusunu da tetiklediği, pek epeyce klinik müşahedeyle ortaya konulmuştur. Bu manada uyarıcı bir renk olarak isimlendirilebilir.

Pekala sinema aslına bakarsan karanlık bir ortam iken, neden kırmızı koltukların tercih edildiğini hiç düşündünüz mü…

Sinema koltuklarının kırmızı olmasının nedeni hem biyolojik, hem fizyolojik, bununla bir arada ruhsal…

Sinema koltukları kırmızı zira:

İnsan beyni düşük ve yüksek ışıkta renkleri farklı algılar. Bulunduğumuz ortamda fer azaldıkça etrafımızdaki renkleri mavi görmeye eğilimliyizdir. Düşük ışıkta görmeyi kaybettiğimiz birinci renk ise kırmızıdır. bu yüzden beyaz perde salonlarındaki koltuklar kırmızı renktedir.

Işıklar kapandığında koltuklar da yok olsun ve bize daha uygun bir izleme tecrübesi sunulsun gayesi güdülerek dizayn edilmiştir.

Devamını görüntüle

Kültür

Çarşamba’da 300 yıllık gelenek: Enderun yordamı teravih kılındı

Çarşamba Belediyesi tarafınca kaynaklanan tertip ile Abdullah Paşa Camisi’nde kalabalık bir iştirakle “Enderun Tarzı Teravih ve Cumhur …

Yayınlanan

aktif

Yazar

Çarşamba Belediyesi tarafınca kaynaklanan tertip ile Abdullah Paşa Camisi’nde kalabalık bir iştirakle “Enderun Tarzı Teravih ve Cumhur Müezzinliği” programı düzenlendi. Programında 300 yıllık saray geleneği yaşatıldı.

Teravih öncesinde münavebeli ezan ile başlayan programda hocalar okumalarıyla mest etti. Teravih namazının her 4 rekat ortasında ilahiler okundu. Mehmet Kemiksiz ve Enderun Hafızlar toplumu hocalarının okuduğu rahmetle Çarşambalılar unutulmaz bir akşam yaşadı.

“Camimiz tıklım tıklım doldu”

Teravih namazı sonrası izahat yapan Çarşamba Belediye Lideri Halit Doğan, “Bu geleneği hem Çarşamba’mızda gerçekleştirmenin tıpkı vakitte Enderun yolu teravih kılmakla alakalı büyük bir fedakar çabalama yürüten Mehmet Kemiksiz hocamızı ve beraberindekileri konuk etmenin memnunluğunu yaşadık. Çarşambalı hemşerilerimiz de hayli fazla ilgi gösterdiler. Camimiz tıklım tıklım doldu. Bizim için de unutulmaz bir geceydi” dedi.

“300 yıllık geleneği yaşattık”

Gecenin hocalarından Mehmet Kemiksiz, “Biz tarihte biliyoruz ki çok değil 80 yıl birincinin Rıdvan Paşa Camimizde bu geleneği yaşatan hafızlarımız varmış. Bu gelenek 300 yıllık bir gelenektir. Bugün Çarşambamızda uygulanmasının özel bir hedefi da var. İstanbul’da pek epey yerde bizler bunu uyguladık. Anadolu kentlerinin de kendisine bakılırsa bir sultan mescidi vardır. Bu içinde bulunduğumuz tapınak onlardan bir adedidir. 300 yılık bir geleneğin ihya etmenin huzuru var. Belediye liderimiz bu çeşit kültürel dokuları besleyen işlerde bizlere her müddet dayanak olmuştur” diye konuştu.

Çarşamba İlçe Müftüsü Cemal Uzun ise “Ordu’da çalıştığım vakit Enderun metodu teravih tertibi yapmıştık. Çarşamba’mızda da geniş kapsamlı bir biçimde bunu ifa ettik” biçiminde konuştu.

Vatandaşlar da düzenlenen tertipten çok mutlu kaldıklarını anlatım etti.

Devamını görüntüle

Trend Haberler